ନ୍ୟୁଜ ଡେକ୍ସ : ଚେକ୍ ଦ୍ୱାରା ପେମେଣ୍ଟ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (RBI) ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ନେଇଛି। ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକୁ ଚେକ୍ ଗ୍ରହଣ କରିବାର ମାତ୍ର ୩ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଏହାକୁ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ କିମ୍ବା ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରୁଥିବା ନୂତନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ RBI ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ସ୍ଥଗିତ ରଖିଛି। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ୩ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ରୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବାକୁ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସୂଚନା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଲାଗୁ ହେବ ନାହିଁ।
ଚେକ୍ କ୍ଲିୟରିଂ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଅଧିକ ଦ୍ରୁତ, ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ଆଧୁନିକ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ RBI ‘ନିରନ୍ତର କ୍ଲିୟରିଂ ଏବଂ ସେଟେଲମେଣ୍ଟ’ (CCS) ଫ୍ରେମୱାର୍କ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା। ଏହାର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ (ଫେଜ୍–୨) ଅନୁଯାୟୀ, ବ୍ୟାଙ୍କ ଏକ ଚେକ୍ର ଡିଜିଟାଲ୍ ଇମେଜ ପାଇବା ପରେ ମାତ୍ର ୩ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଏହାକୁ ମନ୍ଜୁର କିମ୍ବା ଖାରଜ କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା। ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ସୀମା ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ନ ମିଳିଲେ, ଚେକ୍ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବେ କ୍ଲିୟର ହୋଇଯିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା। ତେବେ ଡିସେମ୍ବର ୨୪ରେ ଜାରି ହୋଇଥିବା ଏକ ସର୍କୁଲାରରେ RBI ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ CCS ଫ୍ରେମୱାର୍କର ପର୍ଯ୍ୟାୟ–୨କୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଇଁ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଛି।
ଏହା ପଛରେ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାରଣ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବ୍ୟାଙ୍କମାନଙ୍କ ବୈଷୟିକ ପ୍ରସ୍ତୁତି, ସିଷ୍ଟମ୍ ଅପଗ୍ରେଡ୍ ଓ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା ସମସ୍ୟାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଥିବା ଆଶା କରାଯାଉଛି। ନୂତନ ତାରିଖ ଘୋଷଣା ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ପୁରୁଣା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅର୍ଥାତ୍ CCSର ପର୍ଯ୍ୟାୟ–୧ ପୂର୍ବ ପରି ଜାରି ରହିବ।ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ, CCSର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଏହି ବର୍ଷ ଆରମ୍ଭରେ ଲାଗୁ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ଅଧୀନରେ ‘ଚେକ୍ ଟ୍ରଙ୍କେସନ୍ ସିଷ୍ଟମ୍’ (CTS) ମାଧ୍ୟମରେ ଚେକ୍ର ଭୌତିକ ଗତିବିଧିକୁ ଅପସାରଣ କରାଯାଇ, ଡିଜିଟାଲ୍ ଇମେଜ ଓ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ତଥ୍ୟ ଆଧାରରେ କ୍ଲିୟରାନ୍ସ କରାଯାଉଛି।
ଏହା ଦ୍ୱାରା ଚେକ୍ କ୍ଲିୟରିଂ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପୂର୍ବପେକ୍ଷା ବେଶ ଦ୍ରୁତ ହୋଇଛି। RBI ଚେକ୍ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ସକାଳ ୯ଟାରୁ ଅପରାହ୍ନ ୩ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚେକ୍ ଜମା କରାଯାଇପାରିବ। ସେହିପରି ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ସକାଳ ୯ଟାରୁ ସନ୍ଧ୍ୟା ୭ଟା ମଧ୍ୟରେ ଚେକ୍ ମନ୍ଜୁର କିମ୍ବା ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିପାରିବେ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଏକେ ଦିନେ ଚେକ୍ କ୍ଲିୟର ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଆହୁରି ବଢ଼ିବ ବୋଲି RBI କହିଛି।
