ନ୍ୟୁଜ ଡେକ୍ସ : ଆଜି ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଡକ୍ଟର ଶ୍ୟାମା ପ୍ରସାଦ ମୁଖାର୍ଜୀଙ୍କ ୧୨୫ତମ ଜନ୍ମଜୟନ୍ତୀ ପାଳନ କରାଯାଉଛି। ୧୯୦୧ ମସିହା ଜୁଲାଇ ୬ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା। ସେ କେବଳ ଜଣେ ଶିକ୍ଷାବିତ୍ କିମ୍ବା ରାଜନେତା ନୁହେଁ, ବରଂ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଭାରତର ରାଜନୈତିକ ଚିନ୍ତାଧାରା ଗଠନରେ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଭାବେ ପରିଚିତ। ତାଙ୍କ ଜନ୍ମଜୟନ୍ତୀ ଅବସରରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ସଭା, ସ୍ମୃତିଚାରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଓ ଆଲୋଚନାଚକ୍ରର ଆୟୋଜନ କରାଯାଉଛି।ଡକ୍ଟର ଶ୍ୟାମା ପ୍ରସାଦ ମୁଖାର୍ଜୀଙ୍କ ପିତା ସାର୍ ଆଶୁତୋଷ ମୁଖାର୍ଜୀ ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବିଚାରପତି, ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ଏବଂ କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର କୁଳପତି ଥିଲେ।
ଶିକ୍ଷା ଓ ସଂସ୍କୃତିର ପରିବେଶରେ ବଢ଼ିଥିବା ଶ୍ୟାମା ପ୍ରସାଦ ଅଳ୍ପ ବୟସରୁ ନିଜର ମେଧା ଓ ନେତୃତ୍ୱ ଦକ୍ଷତାର ପରିଚୟ ଦେଇଥିଲେ। ମାତ୍ର ୩୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର କୁଳପତି ହୋଇ ଏହି ସମ୍ମାନଜନକ ପଦବୀ ଅଳଙ୍କୃତ କରିଥିଲେ। ପ୍ରାୟ ଚାରି ବର୍ଷ ଧରି ସେ ଏହି ଦାୟିତ୍ୱ ନିଷ୍ଠାର ସହ ପାଳନ କରି ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନେକ ସଂସ୍କାରମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସଫଳତା ପରେ ସେ ସକ୍ରିୟ ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ କଂଗ୍ରେସ ସମର୍ଥନରେ ନିର୍ବାଚନ ଜିତି ବିଧାୟକ ହୋଇଥିଲେ। ପରେ ସେ କଂଗ୍ରେସରୁ ଅଲଗା ହୋଇ ହିନ୍ଦୁ ମହାସଭା ସହ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। କଂଗ୍ରେସ ବିଧାନସଭା ବର୍ଜନ କରିବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ପରେ ସେ ବିଧାୟକ ପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସ୍ୱାଧୀନ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବେ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ି ପୁଣିଥରେ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ। ୧୯୩୭ ନିର୍ବାଚନ ପରେ ସେ ହିନ୍ଦୁ ମହାସଭା ଓ ସ୍ୱାଧୀନ ଗୋଷ୍ଠୀର ମୁଖ୍ୟ ବିରୋଧୀ ନେତା ଭାବେ ନିଜର ଦୃଢ଼ ରାଜନୈତିକ ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ।ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ପଣ୍ଡିତ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ପ୍ରଥମ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରରେ ଶ୍ୟାମା ପ୍ରସାଦ ମୁଖାର୍ଜୀଙ୍କୁ ଶିଳ୍ପ ଓ ଯୋଗାଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ସାମିଲ କରାଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ୧୯୫୦ ମସିହାରେ ଲିଆକତ-ନେହେରୁ ଚୁକ୍ତିକୁ ନେଇ ମତଭେଦ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ପରେ ସେ ଏପ୍ରିଲ ୬ ତାରିଖରେ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ।
ଏହା ପରେ ସେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାଜନୈତିକ ବିକଳ୍ପ ଗଠନ ଦିଗରେ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲେ। ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘର ସରସଂଘଚାଳକ ମାଧବ ସଦାଶିବ ଗୋଲୱାଲକରଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ ପରେ ୧୯୫୧ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୨୧ ତାରିଖରେ ସେ ଭାରତୀୟ ଜନସଂଘ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଦଳର ପ୍ରଥମ ସଭାପତି ହୋଇଥିଲେ। ୧୯୫୨ ମସିହାର ପ୍ରଥମ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ଭାରତୀୟ ଜନସଂଘ ତିନୋଟି ଲୋକସଭା ଆସନରେ ବିଜୟୀ ହୋଇ ଜାତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ନିଜର ଉପସ୍ଥିତି ଜଣାଇଥିଲା।ଡକ୍ଟର ଶ୍ୟାମା ପ୍ରସାଦ ମୁଖାର୍ଜୀ ବିଶେଷ କରି ଜାମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀରର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସାମ୍ବିଧାନିକ ସ୍ଥିତି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ନିଜର ମତ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ସେ ଜାତୀୟ ଏକତା ଓ ଏକୀକରଣକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ ‘ଏକ ଦେଶ, ଏକ ସମ୍ବିଧାନ, ଏକ ନେତା, ଏକ ପତାକା’ ନୀତିର ସମର୍ଥନ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ଚିନ୍ତାଧାରା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ବ୍ୟାପକ ଆଲୋଚନାର ବିଷୟ ପାଲଟିଥିଲା।ଡକ୍ଟର ଶ୍ୟାମା ପ୍ରସାଦ ମୁଖାର୍ଜୀଙ୍କ ଜୀବନ ଶିକ୍ଷା, ପ୍ରଶାସନ, ଜନସେବା ଓ ରାଜନୀତିର ଏକ ଅନନ୍ୟ ସମନ୍ୱୟ ଭାବେ ସ୍ମରଣୀୟ। ତାଙ୍କ ଜନ୍ମଜୟନ୍ତୀ ଅବସରରେ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ମହଲରୁ ତାଙ୍କ ଅବଦାନକୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଉଛି ଏବଂ ଜାତୀୟ ଜୀବନରେ ତାଙ୍କର ଭୂମିକାକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଉଛି।
